Ortaklığın Giderilmesi Davaları

Giriş
Ortaklığın giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi taşınmaz veya taşınır mallarda ortaklar arasında hukuki uyuşmazlıkların çözümü ve malvarlığının bireysel tasarrufa elverişli hale getirilmesi amacıyla açılan davalardır. Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 698. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu davalar, ortaklar arasında çoğunlukla ciddi çekişmelere yol açsa da mülkiyet hakkının bireyselleştirilmesi adına önemli bir işleve sahiptir.

---

1. Ortaklığın Giderilmesi Davasının Hukuki Dayanakları
Ortaklığın giderilmesi davaları, öncelikle TMK’nın ilgili maddelerine dayanmaktadır:

• TMK m. 698: Paydaşlardan her biri, malın bölünerek ayrılmasını veya satış suretiyle ortaklığın giderilmesini talep edebilir.
• TMK m. 701: Elbirliği mülkiyetinde ortaklığın sona erdirilmesi, tüm ortakların oybirliğiyle karar vermesine bağlıdır. Ancak, dava yoluyla ortaklığın giderilmesi de mümkündür.

Ayrıca, Türk Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) da davanın usul hükümlerini belirler.

---

2. Ortaklığın Giderilmesi Davalarının Türleri

Ortaklığın giderilmesi iki yöntemle gerçekleştirilebilir:

1. Aynen Taksim (Bölme):
   Ortaklık konusu taşınır veya taşınmaz malın fiziksel olarak bölünmesiyle ortaklığın sona erdirilmesidir. Ancak bu yöntem, malın hukuki niteliği veya ekonomik değerinde kayba yol açıyorsa genellikle tercih edilmez.
2. Satış Yoluyla Ortaklığın Giderilmesi:
   Malın açık artırma yoluyla satılması ve elde edilen gelirin ortaklar arasında paylaştırılmasıdır. Özellikle taşınmaz mallarda, değer kaybı olmaksızın tasfiyeye imkan tanıdığı için sıkça tercih edilir.

---

3. Dava Açma Ehliyeti ve Usul

• Ehliyet: Ortaklardan herhangi biri, payına bakılmaksızın ortaklığın giderilmesi davası açabilir.
• Görevli Mahkeme: Taşınmazlarda dava, taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinde açılır (HMK m. 12).
• Usul: Dava dilekçesinde, ortaklık konusu malın aynen taksimi veya satışı talep edilmelidir. Hakim, talebe bağlı olarak karar verir.

---

4. Ortaklığın Giderilmesi Davasında Hakimin Yetkisi

Hakim, aynen taksimin mümkün olup olmadığını inceler. Eğer aynen taksim malın değerini düşürüyorsa veya fiilen mümkün değilse satışa karar verir. Bu noktada, öncelikle ortaklar arasında anlaşma sağlanarak bir satış yapılması teşvik edilir. Eğer bu mümkün değilse, açık artırma yöntemi uygulanır.

---

5. Uyuşmazlıklar ve Çözüm Yolları

Ortaklığın giderilmesi davaları, çoğunlukla aşağıdaki nedenlerle uyuşmazlık doğurabilir:

• Ortaklar arasında taksim yöntemi konusunda anlaşmazlık,
• Malın değer tespiti,
• Açık artırma sonucunda elde edilen bedelin paylaşımı.

Bu uyuşmazlıkların çözümünde uzman bilirkişi raporları ve mahkeme kararları belirleyici rol oynar.

---

Sonuç

Ortaklığın giderilmesi davaları, mülkiyetin bireyselleştirilmesi ve ortaklık ilişkilerinin sona erdirilmesi açısından önem taşır. Ancak, davaların uzun sürebilmesi ve taraflar arasında anlaşmazlıklara yol açabilmesi nedeniyle, dava öncesinde uzlaşma sağlanması veya arabuluculuk mekanizmasının kullanılması tarafların lehine olacaktır. Hukukun temel amacı olan hakkaniyetin sağlanması adına, bu davalarda tarafların hak ve menfaatleri gözetilmelidir.

---

Çanakkale ili sınırları içerinde tarafımızca da

---

ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ DAVASI ÖNCESİ ARABULUCULUK

Giriş
Ortaklığın giderilmesi davaları, ortaklar arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde mahkemeye başvurulan en yaygın yöntemlerden biridir. Ancak son yıllarda, dava açılmadan önce tarafların uzlaşmasını sağlamak amacıyla arabuluculuk mekanizması öne çıkmıştır. Özellikle zorunlu arabuluculuk uygulamaları, hem yargı sürecinin yükünü azaltmayı hem de taraflar arasında dostane çözümler üretmeyi hedeflemektedir. Bu makalede, ortaklığın giderilmesi davalarında arabuluculuğun rolü ve uygulaması ele alınacaktır.

---

1. Arabuluculuğun Hukuki Dayanağı

Türk hukuk sisteminde arabuluculuk, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile düzenlenmiştir.

• Zorunlu Arabuluculuk: 7251 sayılı Kanun ile bazı dava türlerinde zorunlu arabuluculuk şartı getirilmiştir.
• Uygulama Alanı: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nda yer alan uyuşmazlıkların yanı sıra, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’na dayanan taşınmaz ve ortaklık ilişkilerinde de arabuluculuk mekanizması önerilmektedir.

Ortaklığın giderilmesi davalarında zorunlu arabuluculuk uygulaması bulunmamaktadır. Ancak, taraflar dava öncesinde gönüllü olarak arabuluculuk sürecine başvurabilir.

---

2. Arabuluculuğun Ortaklığın Giderilmesindeki Avantajları

Arabuluculuk süreci, ortaklığın giderilmesi davalarında şu avantajları sağlar:

1. Hızlı Çözüm: Mahkeme süreci genellikle uzun sürerken, arabuluculuk daha kısa sürede çözüm üretebilir.
2. Dostane Anlaşma: Taraflar, arabuluculuk sürecinde ilişkilerini koruyarak uzlaşma sağlayabilir.
3. Maliyetlerin Azalması: Dava masraflarına kıyasla arabuluculuk daha az maliyetlidir.
4. Esnek Çözümler: Taraflar, kendi aralarında daha yaratıcı ve esnek bir çözüm bulabilir. Örneğin, malın bir kısmının aynen taksimi, kalan kısmının satış yoluyla tasfiyesi gibi hibrit çözümler üretebilirler.

---

3. Arabuluculuk Süreci

Arabuluculuk süreci, şu aşamalardan oluşur:

1. Başvuru: Taraflardan biri, Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı’na veya bir arabuluculuk bürosuna başvurabilir.
2. Arabulucunun Belirlenmesi: Taraflar, Adalet Bakanlığı sertifikalı bir arabulucu seçer.
3. Görüşmeler: Arabulucu, tarafların taleplerini ve çözüm önerilerini dinleyerek bir uzlaşma zemini oluşturur.
4. Anlaşma veya Uyuşmazlık: Taraflar anlaşmaya varırsa, hazırlanan anlaşma metni bağlayıcıdır ve mahkeme kararı gibi hüküm doğurur. Eğer uzlaşma sağlanamazsa, dava açma hakkı saklıdır.

---

4. Ortaklık Uyuşmazlıklarında Arabuluculuğun Örnek Çözümleri

• Aynen Taksim: Taraflar, taşınmazın veya taşınır malın bölünerek paylaşılmasına arabuluculuk sürecinde karar verebilir.
• Satışın Şekli: Taraflar, taşınmazın açık artırma yerine ortaklardan birine satılması veya belirli bir kişi aracılığıyla satılmasına anlaşabilir.
• Öncelik Hakları: Paydaşlardan biri, taşınmazın tamamını diğer paydaşlardan satın almayı teklif edebilir.

---

5. Arabuluculuğun Başarısız Olduğu Durumlar

Arabuluculuk sürecinin başarısız olduğu durumlarda, tarafların uyuşmazlığı sulh hukuk mahkemesi nezdinde çözülür. Ancak bu süreçte, arabuluculuk görüşmeleri sırasında ortaya çıkan çözüm önerileri mahkemede taraflarca dikkate alınabilir.

---

Sonuç

Ortaklığın giderilmesi davaları, taraflar arasındaki mülkiyet ilişkilerinin sonlandırılmasını amaçlayan teknik davalardır. Bu süreçte arabuluculuk, hem dava öncesi dostane bir çözüm yolu sunması hem de taraflar arasında gereksiz husumeti önlemesi açısından önemli bir araçtır. Her ne kadar bu davalarda zorunlu arabuluculuk bulunmasa da gönüllü arabuluculuğun teşvik edilmesi, tarafların zaman ve maliyet tasarrufu sağlaması bakımından faydalıdır.